Canvas heet nog tot het einde van de week Kånvas. Een week in het kader van Scandinavië, daarin kan H&M niet ontbreken.

En wie H&M zegt, zegt misschien ook wel “mooi”, “ik vind daar altijd mijn goesting”, “goedkoop” en dergelijke meer. Ik zei dat vroeger ook altijd. H&M zorgde voor tijdswinst: één bezoekje en ik vond meteen wat ik zocht/dacht te zoeken, zodat ik niet nog andere winkels moest bezoeken.

Als ik nu H&M zeg, denk ik aan andere dingen: mensonwaardige werkomstandigheden, milieuverontreiniging, té goedkope kleren die té snel kapot gaan. Ik vind er al een paar jaar mijn goesting niet meer. Maar klopt mijn gevoel over H&M wel?

Kalla fakta (“Cold facts”), zo ongeveer het Zweedse Terzake, bracht een reportage over H&M en hun “social responsibility“. Die reportage, met Engelse ondertitels voor de niet-Zweedstaligen onder ons, kan je hier zien. Een kortere versie kon je gisteren op Login zien, met Nederlandstalige ondertitels.

Eerst en vooral: applaus voor de tv-makers om dergelijke onderwerpen te onderzoeken!

Maar tv is ook maar tv, niet waar?

Ik las ergens dat H&M nochtans niet zoooo slecht bezig is. Hm, dat moet eens verder bekeken worden. In de reportage wordt H&M afgeschilderd als de grote, boze wolf, maar klopt dat plaatje nu echt helemaal?

In september vielen actievoerders flauw voor Brusselse H&M om aandacht te trekken voor de naaisters in Cambodja (foto © belga)

De Schone Kleren Campagne voert al een tijdje actie. Sensibilisering, van de consumenten over de bedrijven, en van de bedrijven over de consumenten en wat die nu eigenlijk belangrijk vinden. Schone Kleren geeft H&M een gele score.* Dat wil zeggen dat ze hun best doen, maar dat er zeker ruimte voor verbetering is. Een uittreksel uit het H&M-bedrijfsprofiel volgens Schone Kleren:

“H&M verbindt zich enkel tot het betalen van het wettelijke minimumloon of het gebruikelijke sectorloon, die allebei lager zijn dan het leefbare loon. De gedragscode beperkt de arbeidsduur tot 60 uur per week, d.w.z. 48 uur plus 12 overuren. Nergens wordt bepaald dat overuren slechts sporadisch gepresteerd mogen worden en tegen betaling van een extra premie.”

Hm, dat werd inderdaad duidelijk in de reportage. De naaisters klagen inderdaad niet zozeer over de werkomstandigheden zelf, wel over het loon. En welke gevolgen heeft dat lage loon? De naaister uit de reportage werkt vaak 70 uur per week, aan 0,34 euro per uur. Regelmatig valt er eens een naaister flauw, door de combinatie overuren + te lage calorie-inname.

H&M reageerde toen de reportage op de Zweedse televisie kwam: “Obviously we feel that people must be able to live on their wage, and our Code of Conduct has the same level of ambition when it comes to the wage issue as other companies’ codes of conduct: that a statutory minimum wage is the basic requirement, with the aim that this wage shall be possible to live on.“

Gewoon voor de volledigheid, in de Code of Conduct van H&M staat:

“H&M’s minimum requirement is that employers shall pay at least the statutory minimum wage, the prevailing industry wage or the wage negotiated in a collective agreement, whichever is higher.”

(geen letterlijke vermelding dat de arbeiders een leefbaar loon moeten krijgen dus)

en ook

“Ordinary working hours must not exceed the legal limit and shall never exceed 48 hour per week. Overtime hours must not exceed the numbers allowed by the law of the country. If such limits do not exist, overtime work should not exceed 12 hours per week.”

Maar het minimumloon is dus geen leefbaar loon in Cambodja, zoals blijkt uit de reportage. Het minimumloon is er ook nog niet opgetrokken, bevestigt de H&M-woordvoerster, want eerst moet er nog onderzoek gebeuren om te zien hoe slecht de omstandigheden zijn. De Zweedse topvrouw is overigens wel blij dat arbeidsters meer en meer hun stem laten horen, maar voorlopig wordt er niet naar geluisterd.

Ze mogen content zijn dat we van hen kopen, zegt mr. Persson, de eigenaar van H&M. Anders zou het inderdaad nog slechter zijn, dan zouden de vrouwen misschien geen loon hebben. Maar hij geeft zelf ook toe dat er uitdagingen zijn, dat er nog veel kan verbeteren, en dat H&M zo goed mogelijk zijn verantwoordelijkheid wil opnemen, maar dat zij niet de enigen zijn die dat moeten doen.

Zeer interessant om te bekijken, is trouwens de uncut versie van de persconferentie waarin de Zweedse Kalla fakta-journalist zijn vragen stelt aan H&M.

Conclusie over H&M: geen hoog prijskaartje, maar wel een geurtje aan de kleren. Een geurtje dat H&M wel wil wegnemen, als we de woordvoerders mogen geloven, maar dat momenteel nog eventjes in de kleren blijft hangen.

H&M is trouwens niet alleen, helaas. Ook andere grote ketens zouden gerust wat meer hun best mogen doen. En dat vindt ook Yves Desmet.

* Van Labour Behind the Label krijgt H&M trouwens maar een 1 op 5.